Posts tagged spelen

Gorilla’s spelen ook tikkertje

Gorilla’s spelen net als mensen tikkertje, zo ontdekte een internationaal team van wetenschappers, waaronder Edwin van Leeuwen van de afdeling Sociale en Organisatiepsychologie van de VU.

De onderzoekers bekeken hiervoor uren videomateriaal van 21 apen uit vijf Europese dierentuinen en beschreven hun bevindingen in het tijdschrift Biology Letters. Net als kinderen, wisselen ook de gorilla’s van rol: de tikker blijft niet altijd de tikker, maar is soms ook degene die achterna wordt gezeten. De tikker is degene die het voordeel heeft – en is zich daarvan terdege bewust. De onderzoekers keken vooral naar de reactie van de ‘tikker’: na het tikken rent deze weg en doet er alles aan om zijn voordeel te behouden.

Eerder werd al onderzoek gedaan naar de manier waarop apen reageren op ongelijkheid, maar dit was altijd in een laboratoriumsetting en gericht op degene met het nadeel. Het is voor het eerst dat ook naar reacties op ongelijkheid wordt gekeken bij apen in een niet geconstrueerde, maar natuurlijke setting. In combinatie met het laboratoriumonderzoek toont deze studie duidelijk aan dat de mens niet de enige soort is die zijn gedrag verandert in sociale situaties, afhankelijk van de voordelige of nadelige positie waarin hij zich bevindt.

Daarnaast ontdekten de wetenschappers dat gorilla’s, net als mensen, ‘speel-gezichten’ tonen tijdens tikkertje. Een harde klap leidt bovendien sneller tot vluchtgedrag dan een zacht tikje. “De gorilla’s probeerden vooral hun fysieke voordeel te behouden na een heftige tik, wat suggereert dat ze een genuanceerde inschatting maken van de reacties van groepsgenoten.”, aldus Van Leeuwen, net terug uit Zambia, waar hij wederom mensapen bestudeerde.

Van Leeuwen: “Het is algemeen bekend dat kinderen veel leren van een rollenspel: ze leven zich in in verschillende situaties en perspectieven – en dit bereidt ze voor op de ‘echte’ wereld. Dit is ook zo bij gorilla’s: door gedrag in een ‘veilige’ spelsituatie te vertonen en te kijken naar de reacties en gevolgen die dit gedrag oproept bij hun groepsgenoten, exploreren de apen verschillende sociale situaties, testen ze de grenzen, verfijnen ze hun communicatie en sociale gedragsvormen en leren ze hoe te handelen in ‘echte’ conflictsituaties.”

Comments (0)

Wat speelt er in de wereld? [1]

Verkiezingsplannen hoger onderwijs en onderzoek weinig doordacht

De plannen van de politieke partijen voor het hoger onderwijs en onderzoek zijn weinig doordacht, aldus tien vooraanstaande wetenschappers. Dat geldt vooral het sociaal leenstelsel en de onderwijs- en onderzoeksplannen. De ideeën voor een geïntegreerd innovatiebeleid bieden wel perspectief, aldus een artikel op de VSNU-website. Het CPB heeft de beloften voor kennis cijfermatig gecheckt, meldt ScienceGuide. Artikel VSNU Artikel over CPB

‘CPB-analyse toont aan dat top-5-positie niet binnen bereik is’ Voor de universiteiten bevat de op 20 mei gepubliceerde CPB-analyse van verkiezingsprogramma’s weinig hoopgevends. Veel partijen investeren weliswaar in onderwijs, maar niet specifiek in het hoger onderwijs. ‘Het is een illusie om te denken dat we op deze manier de top 5 gaan bereiken”, aldus VSNU-voorzitter Noorda. Artikel

Wetenschappers eisen anderhalf miljard euro extra in aanloop naar verkiezingen Ondanks de crisis wil de wetenschap structureel euro 1,5 mrd per jaar extra. Dat zegt Jos Engelen, voorzitter van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO), in een vraaggesprek met het Financieel Dagblad (FD). Op een filmpje op YouTube onderschrijven vijf Collegevoorzitters zijn pleidooi. Artikel FD Filmpje

Meer regie en minder bureaucratie In zijn column in Technisch Weekblad noemt Frits Prakke, lector innovation and organization bij Saxion Hogeschool, het AWT-briefadvies Crisis als kans ‘een dringend pleidooi voor meer regie en minder bureaucratie’ in het hoger onderwijs. ‘Komend van het centrale ambtelijk adviesorgaan voor wetenschap en technologie in Nederland vind ik dat nogal onthutsend. En verfrissend.’ Opinie

Baanbrekende afspraken hoger onderwijs HBO-raad, ISO, LSVb en VSNU hebben zich opgesteld achter het advies van de commissie Veerman over een Toekomstbestendig Hoger Onderwijs Stelsel. Zij willen een onverkorte en integrale doorvoering van de aanbevelingen. De Engelse filosoof Grahame Lock uitte eerder zijn bedenkingen. ‘De oude universiteit wordt zo begraven.’ Artikel Artikel Lock

Europees commissaris hoopt op ambitieuze Nederlandse doelstelling ‘Ik hoop dat de Nederlandse overheid een ambitieuze doelstelling formuleert als onderdeel van de lopende discussie met de Europese Commissie over de Europa 2020 Strategie.’ Dat zegt Eurocommissaris Máire Geoghegan-Quinn in een interview met Nether. Ze blikt vooruit op het Europese onderzoeks- en innovatiebeleid. Artikel

Themabijlage Wetenschap & Innovatie Op 20 mei verscheen een bijlage bij het dagblad de Telegraaf over wetenschap en innovatie. Met een interview met KNAW-president Robert Dijkgraaf over de noodzaak van innovatie, een gesprek over moderne onderzoeksmethoden met Kaouthar Darmoni van de Universiteit van Amsterdam, en nog veel meer. Themabijlage

Nederland in top drie van kennismigranten Arbeidsmarkt, loon, reputatie van het hoger onderwijs en kennisinfrastructuur zijn belangrijke aspecten om aantrekkelijk te zijn voor kennismigranten. Uit onderzoek blijkt dat Nederland op deze punten goed scoort. Alleen de Verenigde Staten en Zwitserland zijn nog aantrekkelijker dan Nederland voor de kennismigrant. Persbericht Onderzoeksrapport (pdf)

Kennisinvesteringen leiden tot hogere groei Uitvoering van de Kennisinvesteringsagenda (KIA) leidt tot een hogere economische groei. Dat blijkt uit onderzoek van The Conference Board, een internationaal onderzoeksinstituut voor het bedrijfsleven, in opdracht van het Innovatieplatform. De studie laat zien dat uitgaven aan onderwijs, onderzoek en innovatie sterk renderen. Artikel Rapport (pdf)

Munt slaan uit kennis De komende drie jaar komt euro 80 miljoen beschikbaar om publieke kennis van universiteiten en hogescholen beter te benutten. Dit gebeurt via het op 21 mei gelanceerde Valorisatieprogramma. Het programma moet ervoor zorgen dat universiteiten en hogescholen beter gaan samenwerken met bedrijven en maatschappelijke organisaties. Artikel

‘Heldere universiteit is beste voedingsbodem voor spin-offs’ Te hoge verwachtingen en te weinig duidelijkheid en regels van de universiteiten staan de opkomst in de weg van commerciële bedrijfjes die voortborduren op wetenschappelijk onderzoek. Onderzoeker Elco van Burg laat in zijn proefschrift Creating Spin-off zien hoe je intellectueel eigendom beter kunt benutten. Dat vereist in ieder geval transparant handelen vanuit de universiteiten. Artikel Samenvatting (pdf)

VSNU steunt AWT-advies Kennis zonder Grenzen Volgens de VSNU sluit het recente AWT-advies over kennis en innovatie in mondiaal perspectief sluit naadloos aan bij ambities van de Nederlandse universiteiten. Zij willen via wetenschappelijk onderwijs en onderzoek bijdragen aan het aanpakken van mondiale uitdagingen op gebieden als klimaat en milieu, energievoorziening, veiligheid, voedsel en gezondheid. Artikel

Vrije Universiteit: meer aandacht voor ontwikkelingssamenwerking Het Centrum voor Internationale Samenwerking (CIS) van de Vrije Universiteit (VU) zou meer activiteiten kunnen uitvoeren voor de Europese Commissie (EC) op het gebied van ontwikkelingssamenwerking. Met name de oproepen voor voorstellen die te maken hebben met training en consultancy bieden mogelijkheden. Artikel

‘Innovatieplatform moet ontpolderen’ Het Innovatieplatform is dood, leve het Innovatieplatform! Giep Hagoort, dean van de Amsterdam School of Management en hoogleraar kunst en economie, wil een nieuw vooraanstaand netwerk als aanjager van innovatie en vernieuwing. Hij pleit in het FD voor “regionale innovatiekarren” die worden overkoepeld door een Innovatieplatform-nieuwe-stijl. Artikel

Creatieve industrie: het einde is nog lang niet in zicht Onder de druk van ICT moeten alle industrieën zich schikken in een permanent proces van creativiteit. Ze moeten zichzelf, hun manier van zakendoen, hun producten en diensten voortdurend heruitvinden. En de creatieve industrie kan hen ten voorbeeld staan, zeggen Peter van Gorsel en Carel Mackenbach in het FD. Artikel

‘Nederland moet meer belang hechten aan digitale agenda’ In vergelijking met de Verenigde Staten haalt Europa minder rendement uit ICT. De Digitale Agenda van Eurocommissaris Neelie Kroes is de aangewezen weg om hierin verandering te brengen, menen David Bohmert, Martijn Meuleman en René Samsen op Nether. Nederland zou, volgens hen, meer aandacht aan deze agenda moeten geven. Artikel

‘Schep meer ruimte voor vernieuwing in besteding aardgasbaten’ Sinds de jaren negentig zet Nederland jaarlijks zo’n 3 procent van zijn aardgasbaten opzij voor innovatie en kennisontwikkeling. In het FD stelt Carel Paauwe, voormalig senior partner van McKinsey &Company, dat het rendement hiervan nog aanzienlijk omhoog kan met een andere filosofie bij de aanbesteding, het beoordelen en de verantwoording van de middelen. Artikel

Randstad niet innovatief genoeg De Randstad verliest haar aantrekkingskracht op buitenlandse toeristen en bedrijven. Dat blijkt uit de Randstad Monitor 1995-2008, een jaarlijks rapport van TNO waarin de twintig grootste Europese steden met elkaar worden vergeleken. De vraag die nu centraal staat is: hoe kan de arbeidsproductiviteit worden verhoogd teneinde langetermijngroei te realiseren? Artikel Rapport

Wat speelt er in Europa?

Europa’s welvaart: gemengde resultaten sinds de Lissabon Agenda De bereikte resultaten bij de Lissabon-doelen voor onderwijs en onderzoek (R&D) zijn allerminst overtuigend te noemen. Dat is één van de bevindingen van het CPB in de evaluatie van de Lissabon-agenda. ‘Voor de EU15 als geheel kunnen op deze indicatoren weinig of geen verschillen met de periode vóór 2001 worden geregistreerd.’ Persbericht Rapport (pdf)

Na de stimulansen nu de besparingen op universiteiten De European University Association (EUA) heeft een rapport gepubliceerd over de gevolgen van de economische crisis voor de Europese universiteiten. In de meeste landen zijn al forse bezuinigingen aangekondigd. In andere landen wordt daarvoor gevreesd. Artikel Rapport (pdf)

E-science verovert alfa- en gammawetenschappen Europese wetenschappers gaan, met behulp van supercomputers, het leven op aarde simuleren, met inbegrip van het financiële systeem, de economie en de hele samenleving. Het project, Living Earth Simulator, maakt onderdeel uit van het grote EU-onderzoek FuturIcT. Het vormt een nieuwe, grote stap voor de alfa- en gammawetenschappen richting e-science. Artikel

Europese octrooien en octrooiaanvragen in 2009 Elk jaar publiceert het Europees Octrooibureau statistieken over het aantal Europese aanvragen en toekenningen van octrooien en over de meest actieve octrooiaanvragers. Recentelijk verscheen de publicatie over 2009. Statistieken

Britten bezuinigen verder op hoger onderwijs De nieuwe Britse regering van Conservatieven en Liberaal-democraten gaan 200 miljoen pond (euro 240 miljoen) extra snijden in de uitgaven voor het hoger onderwijs. De vorige (Labour-)regering had de afgelopen maanden al £ 1 miljard (euro 1,4 miljard) bezuinigd. Artikel

Fransen geven economie innovatie-impuls Begin mei heeft Frankrijk de eerste plannen bekend gemaakt voor versterking van het innovatiepotentieel. Het gaat om extra investeringen in onder meer de publieke onderzoeksinfrastructuur, programma’s voor medische en biotechnologie, projecten voor CO2-arme energie en chemie, enzovoort. Met deze activiteiten is 6,85 miljard euro gemoeid. Later dit jaar volgen plannen voor nog eens 28 miljard euro. Artikel

Waardering van R&D Als de Europese lidstaten 3 procent van hun BBP moeten uitgeven aan R&D, moet er ook een methode zijn om dat te kunnen meten. Europees Commissaris Maire Geoghegan-Quinn, heeft een groep van academici en mensen uit het bedrijfsleven benoemd die zo’n innovatie-indicator moeten ontwikkelen. Die moet ook de output van R&D beschrijven. Artikel

De economische effecten van het Britse Research Council-systeem Rapport over de economische impact van publieke fondsen voor wetenschap en onderzoek, beheerd door de zeven UK Research Councils. Het rapport is opgesteld aan de hand van de eigen rapportages van de Research Councils aan het ministerie van Economische Zaken. Artikel

Nieuwe Britse minister wil agenda voor innovatieclusters David Willetts, de nieuwe Britse minister van wetenschap, erkent het belang van R&D voor innovatie. Maar hij wil ook een agenda voor het creëren van een geschikte omgeving voor innovatie, aldus een artikel op Science|Business. Artikel

Noorwegen richt Kenniscentrum voor Onderwijs op De Noorse Research Council lanceert binnenkort een centrum dat alle beschikbare kennis gaat verzamelen die te maken heeft met de kwaliteit van het onderwijssysteem, van kleuterschool tot universiteit. De kennis is bedoeld voor politici, professionals en andere actoren in de onderwijssector. Artikel

Wat speelt er in de rest van de wereld?

ICT-sector gaat economie stimuleren Aan het slot van de ‘World Conference on Information Technology’ is de ‘Declaration of Amsterdam’ uitgebracht. Minister van der Hoeven nam deze in ontvangst. In de declaratie staat dat de ICT-sector zich gaat inzetten om de economische groei te stimuleren en gaat helpen bij grote sociale uitdagingen zoals klimaatverandering, gezondheid en kwaliteit van leven. Artikel Toespraak minister

Amerikaanse onderzoeksuniversiteiten onder zware druk De Universiteit van Californië heeft de afgelopen 25 jaar 50 procent minder geld gekregen van de staat. Tegelijkertijd is het collegegeld met 32 procent gestegen. Zo wordt niet alleen het hoger onderwijs voor veel studenten onbetaalbaar. Ook de bijdrage van onderzoeksuniversiteiten aan de economie komt op het spel te staan. Aldus universiteits-chancellor Linda Katehi. Artikel

OESO lanceert innovatiestrategie ‘Kennis is de belangrijkste drijfveer van de hedendaagse mondiale economie’, zegt OESO-secretaris-generaal Angel Gurría. Hij hield een toespraak bij de lancering van de nieuwe OESO Innovation Strategie. Hierin staat dat regeringen het voortouw moeten blijven nemen bij investeringen in onderzoek en de coördinatie van hun beleid over de grenzen heen. Artikel Toespraak Gurría Strategie (pdf)

Amerika heeft nieuw beleid nodig voor maakindustrie De R&D-intensiteit van de Amerikaanse industrie moet 50 procent omhoog. Bovendien moet de efficiency van de R&D toenemen, door de implementatie van research-portfolio-management en een aanzienlijke toename van het aantal wetenschapsparken en regionale technologieclusters. Hiervoor pleit Greg Tassey, senior econoom bij het National Institute of Standards and Technology. ITIF-voorzitter Rob Atkinson is het met hem eens. Artikel Tassey (pdf) Artikel Atkinson (pdf)

Maatschappelijke gevolgen van investeringen in R&D In 2009 heeft de Amerikaanse overheid 21,5 miljard dollar geïnvesteerd in federale R&D. Dat heeft naar verwachting 400.000 banen opgeleverd en stimulansen gegeven aan de industrie en de samenleving. Op een bijeenkomst van het AAAS-forum voor Wetenschap en Technologie Beleid zijn methoden besproken om deze effecten te meten. Artikel

Waarom vrouwen de wetenschaps- en de ingenieurswereld verlaten Veel Amerikaanse vrouwen verlaten na enige tijd de wetenschap en de ingenieurswereld. Dat heeft niets te maken met de aard van het werk. Een gebrek aan begeleiding en netwerken, of discriminatie door managers en collega’s zijn veel belangrijker oorzaken, concludeert onderzoeker Jennifer Hunt op de economen-website VOX. Artikel

Comments (1)
Go to Top